Alerji hastalıkları
Bronş Açıcı İlaçlar

Astma ilaçlarından solunum yollarındaki darlığı açıp rahatlatanlara bronş açıcı “bronkodilatatör” adını veriyoruz. Bu ilaçlar enjeksiyon, tablet, şurup, veya sprey tarzında bulunmaktadır.
1 Adrenalin
Anaflaktik şok, akut bronşiel astma ve anjioödemlerde acil olarak kullanılan önemli bir ilaçtır.


Deri altına enjeksiyon şeklinde verilir. Ancak, bu ilacın kan basıncını yükseltmesi, çarpıntı ve baş dönmesi gibi etkileri olduğundan sadece klinik veya hastanelerde doktor gözetiminde uygulanmalıdır.
2 Beta -2 uyarıcılar
Akut astma nöbetinde, solunum yollarındaki spazmı en hızlı açan ilaç gurubudur.


Salbutamol veya terbutalin’in tablet, şurup ve sprey tipleri vardır. Bu ilaçlar bronş açıcı etkileri yanısıra, çarpıntı, sinirlilik, uykusuzluk, titreme gibi yan etkileri görülebilir. Bu durumda genellikle ilacı kesmeye gerek yoktur. Çünkü ilaç alınmaya devam edilirse bu yan etkiler azalır veya tamamen kaybolur.
3 Teofilin
Akut astma şikayetleri esnasında damar içine teofilin verilmesi eskiden beri uygulanan bir tedavi yöntemidir. Halk arasında astmalı hastalar bu ilaca “damar ilacı “ veya “ ciğer açıcı “ gibi isimler vermişlerdir. Merkezi sinir sistemini etkilediği için serum teofilin seviyesini ölçmeden verilmesi hayatı tehdid eden reaksiyonlara sebep olabilmektedir. Bu ilacın damardan verilebilen ampulu, uzun ve kısa etkili tabletleri mevcuttur.
4 Kromolin sodium
Allerjik reaksiyonları önleyici özelliği olan bu ilaçlar, kandaki bazofil hücrelerinden allerjik kimyasal maddelerin ortaya çıkmasını engeller. Allerjik nezle ve astmada; sprey, göz allerjilerinde; damla ve besin allerjilerinde de tablet formu kullanılmaktadır.
5 Antihistaminikler
Antihistaminikler, allerjik nezle, özellikle bahar nezlesi, allerjik konjonktivit ve ürtiker tedavisinde en etkin ilaçlardır. Bu ilaçların en önemli yan etkisi uyku yapmasıdır. Ancak yeni çıkan bazı antihistaminiklerin uyku etkisi oldukça azdır. Antihistaminik grubu ilaçların kimyasal yapıları ve etki süreleri birbirinden farklıdır. Etki süreleri birkaç saat olan ilaçlar olduğu gibi 24 saat etkili olanları da vardır.
6 Kortikosteroidler
Genellikle halk arasında kortizon veya zararlı ilaç olarak tanınmaktadır. Kortizon grubu ilaçlar hormon olduğundan düzensiz kullanılırsa yan etkileri fazladır. Ancak doğru kullanıldığında bu yan etkiler çok azaltılabilir. Gereksiz yere kullanılması veya gereğinde kullanılmaması aynı derecede vücuda zararlıdır. Bu nedenle bu ilaç mutlaka doktor tavsiyesi ile kullanılmalıdır. Metilprednisolon, veya hidrokortizon sık kullanılan kortizonlardandır. Bu ilaçların ağızdan alınan tablet ve şurupları, damardan verilen enjeksiyon tipleri, ve solunum yollarına sprey ile verilen toz formları vardır.
Kortizonlar anti-inflamatuar etkisini hücre içi protein sentezini artırarak meydana getirdiğinden, tedaviye faydası en az 6 ile 8 saat sonra ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle akut krizlerde erken safhada kortizon başlanmalıdır. Kronik astma tedavisinde, yan etkilerinin daha az olması nedeniyle sprey formları tercih edilir.
Allerjik hastalıklarda sprey formları hariç kortizon tedavisi en fazla 1 haftada sınırlandırılmalıdır. Bu şekil ilaç verilmesine tıpda “ vur-kaç “ tekniği adı verilir. Bu kısa sürede kortizonun alınmasında önemli bir yan etki ortaya çıkmamaktadır. Fakat bu kısa süreler sık sık tekrarlanır veya birkaç hafta sürekli kortizon kullanılırsa bariz yan etkiler görülebilir. Özellikle kuşingoid tip adı verilen ay yüzü tarzı şişmanlama, ciltte kıllanma, sivilcelenme ilk ortaya çıkan yanetkilerdir. Daha sonra da gözde katarakt, kemiklerde erime ve çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği gibi çok önemli yanetkiler ortaya çıkar. Şeker hastalığı olan veya hipertansiyon gibi kronik sistemik hastalığı olan kişilerde ise kortizonun yan etkileri daha da önem kazanır.
Sprey tipi inhale kortizonların dozları daha az olduğundan ve doğrudan solunum yollarına tatbik edildiğinden yan etkileri daha az görülür. Ancak 1997 den bu yana yayınlanan araştırmalarda sprey tipi kortizonların da katarakt, kemiklerde erime ve çocuklarda gelişme geriliği gibi bilinen yan etkileri ortaya çıkardığı saptanmıştır. Bu nedenle inhale kortizonların da çok uzun süre kullanılması sakıncalıdır.
7 Ketotifen
Ketotifen ile yapılan son çalışmalar bu ilacın astma tedavisinde her zaman olumlu sonuç vermediğini göstermiştir. Astma tedavisindeki etkinliğinin tam açıklık kazanmaması nedeniyle bazı batı ülkelerinde kullanıldığı halde bazılarında örneğin A.B.D. de henüz kullanılmamaktadır.
8 Anti-lökotrien ilaçlar
Bu tip ilaçlar 1996’dan bu yana kullanılmaya başlanmıştır. Altı yaşından büyük bronşiel astma hastalarına, önleyici olarak tavsiye edilmektedir. Özellikle ekzersiz ile ortaya çıkan ve aspirin hassasiyetine bağlı astma hastalarında etkilidir.

 Bu makaleyi yazdır
Benzer konu aramaları
Bu makale toplam 1521 kez okundu.

Burada reklemlerınızın görünmesini istermisiniz?

Arananlar : Bronş - Açıcı - İlaçlar Bronş Açıcı İlaçlar